Website chạy tốt với IE 8 trở lên và tốt nhất trên Firefox hoặc Chrome - màn hình 1024x768

  • Font size:
  • Decrease
  • Reset
  • Increase

GIẢNG DẠY LỊCH SỬ ĐỊA PHƯƠNG Ở TRƯỜNG THPT KON TUM

Lịch sử địa phương (LSĐP) là một bộ phận hợp thành lịch sử dân tộc, làm phong phú, sáng tỏ thêm cho lịch sử dân tộc. Việc giảng dạy LSĐP không chỉ giúp học sinh hiểu sâu sắc hơn kiến thức lịch sử dân tộc và thấy được mối quan hệ hữu cơ giữa các địa phương trong nước, giữa địa phương với cả nước mà quan trọng hơn là góp phần trực tiếp hình thành, bồi dưỡng cho học sinh (HS) tình yêu quê hương - cội nguồn của lòng yêu nước.

Giảng dạy LSĐP một cách hiệu quả sẽ không chỉ trang bị thêm kiến thức, rèn luyện thêm các kĩ năng cho HS mà quan trọng hơn đó là việc giáo dục cho HS tình cảm yêu mến, lòng tự hào đối với quê hương và trên cơ sở ý thức về cội nguồn sẽ nảy sinh ý thức tự giác tham gia xây dựng quê hương đất nước. Đây cũng chính là mục đích cuối cùng của sự nghiệp giáo dục nói chung.

Các nguồn sử liệu ở Kon Tum có thể khai thác:

Thứ nhất, nguồn sử liệu chữ viết vẫn là nguồn tư liệu quan trọng nhất và phong phú nhất. Cụ thể, có thể kể đến các cuốn sách như: Kon Tum - Đất nước, con người của Hội đồng chỉ đạo biên soạn giáo trình địa phương học tỉnh Kon Tum, Ngục Kon Tum của Lê Văn Hiến, Kon Tum - 30 năm chiến đấu kiên cường bất khuất của Bộ Chỉ huy quân sự tỉnh Kon Tum, các sách Lịch sử Đảng bộ tỉnh, thị xã Kon Tum và các huyện của Ban biên soạn lịch sử Đảng và Ban Tuyên giáo các cấp địa phương v.v.. Hay các bài viết đăng trên báo Kon Tum, các văn bản nghị quyết, báo cáo tổng kết… của Đảng và Nhà nước các cấp.

Thứ hai, nguồn sử liệu hiện vật gồm các di vật khảo cổ, các công trình kiến trúc… Chẳng hạn, ở thị xã Kon Tum có nhiều nhà thờ Thiên chúa giáo được xây dựng từ thời thuộc Pháp, thậm chí có nhà thờ xây dựng vào giữa thế kỉ XIX chứng tỏ sự có mặt của người Pháp ở đây là khá sớm so với nhiều nơi khác. Hay những di tích lịch sử như ngục Kon Tum (nằm ở cuối đường Cách mạng, dọc bên hữu ngạn sông ĐăkBla) chứng tích tội ác thực dân và tinh thần kiên trung bất khuất của các chiến sĩ cách mạng mà tiêu biểu là cuộc đấu tranh lưu huyết tháng 12/1931. Đặc biệt là di chỉ Lung Leng ở thôn Lung Leng, xã Sa Bình, huyện Sa Thầy. Đây là di chỉ có tầng văn hóa nguyên vẹn phản ánh các giai đoạn phát triển cơ bản từ thời đại đá cũ đến thời đá mới, qua thời kỳ kim khí, thậm chí cả thời kỳ trung đại.

Ngoài ra, còn những nguồn sử liệu khác như: sử liệu truyền miệng, sử liệu dân tộc học, sử liệu tranh ảnh, băng hình, băng ghi âm.

Từ khi thực hiện chương trình phân ban đại trà, được sự đồng ý của Ban Giám hiệu nhà trường, tổ Lịch sử đã đề ra kế hoạch giảng dạy LSĐP như sau:

- Lớp 10:

+       Số tiết dạy LSĐP theo quy định: 1 tiết/năm.

+       Nội dung dạy: Khái quát về vùng đất và con người Kon Tum, trong đó chủ yếu tìm hiểu những nét đặc sắc về văn hóa của các dân tộc bản địa Kon Tum.

- Lớp 11:

+       Số tiết dạy LSĐP theo quy định: 1 tiết/năm.

+       Nội dung dạy: Truyền thống yêu nước của nhân dân Kon Tum (từ cuối thế kỉ XIX đến năm 1930 (trước khi Đảng ra đời).

- Lớp 12:

+       Số tiết dạy LSĐP theo quy định: 2 tiết/năm.

+       Nội dung dạy: Kon Tum trước và trong Cách mạng tháng Tám, tập trung vào việc giới thiệu Ngục Kon Tum và cuộc đấu tranh lưu huyết tháng 12/1931; Nhân dân Kon Tum trong hai cuộc kháng chiến chống Pháp và chống Mĩ (1945 – 1975), đi sâu những sự kiện như: chiến thắng Đăk Tô - Tân Cảnh trong kháng chiến chống Mĩ...

Giảng dạy LSĐP được tiến hành chủ yếu trong các tiết chính khóa trên lớp theo phân phối chương trình đã quy định. Trước đó, giáo viên (GV) cho HS về nhà tự tìm tư liệu (GV giới thiệu sách tham khảo, trang web,... cho HS tìm kiếm thông tin). Sau đó, khi đến tiết học, HS sẽ trình bày nội dung đã sưu tầm, chọn lọc. GV hướng dẫn, chỉnh sửa, bổ sung, kết luận về nội dung LSĐP được học. Đặc biệt, GV sẽ sử dụng tối đa phương pháp kể chuyện, miêu tả nhân vật lịch sử, tường thuật các trận đánh, các sự kiện LS nổi bật của địa phương để tạo biểu tượng LS và thông qua đó bồi dưỡng lòng tự  hào, tình yêu quê hương đất nước và hứng thú học tập lịch sử của HS.

Qua quá trình nhiều năm thực hiện giảng dạy LSĐP, chúng tôi rút ra một số đề xuất như sau:

Một là, cần thay đổi nhận thức về việc giảng dạy LSĐP trong chương trình giáo dục phổ thông. Tình yêu quê hương chính là cơ sở của lòng yêu nước. Hơn nữa, tình cảm gắn bó với quê hương là một động lực quan trọng thúc đẩy thế hệ trẻ tự nguyện phấn đấu xây dựng quê hương nói riêng và đất nước nói chung ngày càng giàu đẹp. Dạy học tốt nội dung LSĐP chính là một việc làm có ý nghĩa thiết thực trong việc giáo dục thế hệ trẻ về tình cảm và trách nhiệm đối với quê hương đất nước.

Hai là, cần có sự thống nhất trong chương trình giảng dạy LSĐP ở bậc trung học. Đi đôi với chương trình là tài liệu giảng dạy thống nhất trong phạm vi tỉnh. Tránh tình trạng giảng dạy trùng lặp, chồng chéo hoặc mâu thuẫn nhau giữa trung học cơ sở và trung học phổ thông.

Ba là, có thể đưa nội dung LSĐP vào nội dung kiểm tra một tiết hoặc kiểm tra học kì nhằm tạo thêm động lực dạy và học cho giáo viên và học sinh, đồng thời giúp giáo viên đánh giá chính xác mức độ tiếp thu, tinh thần, thái độ của học sinh để điều chỉnh nâng cao hiệu quả giảng dạy.

Ba là, có thể đưa nội dung LSĐP vào nội dung kiểm tra một tiết hoặc kiểm tra học kì nhằm tạo thêm động lực dạy và học cho giáo viên và học sinh, đồng thời giúp giáo viên đánh giá chính xác mức độ tiếp thu, tinh thần, thái độ của học sinh để điều chỉnh nâng cao hiệu quả giảng dạy.

 

BGD NQ29